Chili

nazwa

Historia

Żeby poznać historie chili trzeba najpierw wrócić się do pradziejów papryki, a właściwie jej najostrzejszej odmiany. Warzywo zaczęło wędrować po świecie z rodzimych obszarów Ameryki w których panował klimat tropikalny. Meksyk przyjął ją jako symbol swojej rodowitej kuchni. Aztekowie wierzyli nawet w boga chili, którego bardzo czcili, a niektórzy czczą do dzisiaj. W 1492 roku gdy na obecne Haiti dotarł Krzysztof Kolumb, poza tamtejszą kulturą i podróżnik odkrył również paprykę chili. Tamten czas był przełomowy dla przyprawy, która dzięki żeglarzom przedostała się do Europy. Tam bardzo szybko zyskała swoich zwolenników, szczególną popularność do tej pory posiada na Węgrzech.

Pochodzenie

Do największych producentów nadal zalicza się Meksyk. Jednak paprykę chili na skalę komercyjną zaczęto również uprawiać w Chinach, Turcji, Hiszpanii, Nigerii, na Węgrzech oraz w USA.

Co to jest

Nazewnictwo jest dość zróżnicowane i może wprowadzać niewtajemniczone osoby w błąd. Należy jednak pamiętać, że jest to roślina wydająca owoce w postaci podłużnych i czerwonych papryczek, charakteryzujących się ostrym smakiem. Krzewy dorastają do około jednego metra wysokości. Przewodniki kulinarne najczęściej wskazują poprzez nazwę „chili” dopiero sproszkowane owoce gatunku capsicum frutescens. Jednak proszek dostępny jest w sklepach także pod mianem pieprzu kajeńskiego, pieprzu gwinejskiego, a nawet pieprzu tureckiego. Najostrzejsza odmianą jest habanero – to okrągłe papryczki uprawiane na Wyspach Kanaryjskich oraz Jukatanie. Istnieje bardzo prosta zasada w kwestii papryczek chili, im jest ona mniejsza tym bardziej ostrzejsza w smaku.

Zastosowanie

Przyprawa chili dominuje przede wszystkim w kuchni meksykańskiej, węgierskiej, hiszpańskiej oraz chińskiej. Każdej potrawie w której się ona znajdzie, nada palący smak. Dodawana jest najczęściej do potraw sporządzanych na bazie fasoli oraz innych warzyw strączkowych. Dania mięsne zrobione z wołowiny lub drobiu również będą miały lepszy i ciekawszy smak, jeśli potraktuje się je przyprawą chili. Pikantny proszek można dodawać również do zup i gulaszów. Idealnie przyprawa komponować się będzie z potrawami, w których przewodzić będzie cebula, kukurydza, bądź kalafior. Chili można dodawać także do ciast i deserów, szczególnie czekoladowych.

Właściwości

Chili posiada bardzo dużo cennych właściwości, które wykorzystywane są nie tlyko w medycynie naturalnej, ale także dietetyce czy innych dziedzinach. Alkaid kapsaicyna, który zawarty jest w nasionach oraz włóknach chili prawdopodobnie przyczynia się do unieszkodliwienia cząsteczek jakie są odpowiedzialne za choroby serca. Substancja ta również odpowiedzialna jest za mutację komórek rakowych. Osoby borykające się z problemem nadwagi powinny doprawiać chili spożywane potrawy, ponieważ przyprawa przyspiesza przemianę materii a kalorie są spalane dużo szybciej.

Uwaga

Należy uważać, aby przyprawa nie podrażniła oczu oraz nosa, dlatego nie powinno się dopuścić do jej rozpylenia w powietrzu. Natomiast po użyciu chili trzeba szybko umyć ręce.

Wartości odżywcze

Porcja: 30g Kalorie: 97 kcl

Błonnik pokarmowy8.6   g

z cukrów75 kcal

z białek7.7 kcal

z alkoholu0 kcal

Gęstość4.8E-06 g

Objętość192 g/m3

Food folate1.5E-05   μg

Tłuszcze jednonienasycone0.14   μg

Tłuszcze wielonienasycone0.924   μg

Tłuszcz1.7   g

Tłuszcze nasycone0.244   μg

Węglowodany21   g

Total Folate1.5E-05   μg

Cukier12   g

Białko3.2   g

Tryptofan0.041   g

Treonina0.117   g

Izoleucyna0.103   g

Leucine0.166   g

Lysine0.141   g

Metionina0.038   g

Cystyna0.061   g

Fenyloalanina0.098   g

Tyrosine0.066   g

Walina0.134   g

Arginina0.152   g

Histydyna0.065   g

Alanina0.13   g

Kwas asparaginowy0.454   g

Kwas glutaminowy0.419   g

Glicyna0.117   g

Prolina0.138   g

Seryna0.128   g

A0.000397   μg

B12.4E-05   mg

C0.0094   mg

B60.000243   mg

E0.000942   mg

B30.0026   mg

B120   μg

B20.000362   mg

B50.000287   μg

B90   μg

K3.2E-05   μg

Retinol0   μg

Beta Kryptoksantyna0.000331   μg

Likopen0   μg

Luteina + Zeaksantyna0.0016   μg

A(IU)7946   IU

Bete-karoten0.0045 μg

Alfa-karoten0.000298 μg

Omega-30.0069 mg

Omega-60.917 mg

Fosfor0.048   mg

Magnez0.026   mg

Potas0.561   mg

Sód0.027   μg

Wapń0.014   mg

Żelazo0.0018   mg

Cynk0.000306   mg

Mangan0.000246   μg

Miedź6.8E-05   μg

Selen1.1E-06   μg

Cholesterol0   μg

%0   %

Objętość(ml)0   ml

Masa(g)0   g

Procent masy0   %