beta

Melisa

Melisa

Melisa

Jest to gatunek byliny z rodziny jasnotowatych znany również jako rojownik, pszczelnik, matecznik czy cytrynowe ziele. Roślina ta uprawiana jest na całym świecie, jednak dziko można ją spotkać głównie w Afryce Północnej, Europie Południowej oraz Azji. Powszechnie hoduje się melisę w ogrodach oraz w pobliżu pasiek.

Historia i pochodzenie

Melisę ceniono już w starożytności jako roślinę miododajną o leczniczych właściwościach. Słynny Paracelsus uważał melisę za życiodajny eliksir przywracający siły witalne organizmu. Nazwa „melissa” w języku greckim oznacza pszczołę, natomiast nazwa „rojownik” oznacza pszczelnik, w którym trzyma się pszczoły. Zapach melisy działał wabiąco na pszczoły, dlatego roślinę tę hodowano w pobliżu pasiek, a jej świeżymi liśćmi pocierano ule. Nazwa „karmelitańska dusza” powstała natomiast w XVII wieku, kiedy paryscy zakonnicy w tajemnicy wyrabiali z melisy wódkę. Stosowali ją na schorzenia typu: bóle brzucha, katar, migrena, podagra, duszności, histeria.

Zastosowanie

Melisę spożywa się w postaci naparu z suszonych liści. W zależności od danego schorzenia, stosuje się napary słabsze bądź mocniejsze. Jest zalecana również w postaci kąpieli oraz jako składnik ziołowych preparatów. Kąpiel z dodatkiem odwaru ze świeżych liści melisy działa oczyszczająco i odświeżająco na skórę. Łagodzi ukąszenia oraz reguluje pracę gruczołów łojowych skóry i skóry głowy. W celu oczyszczenia skóry twarzy można zastosować parówkę z dodatkiem kilku torebek melisy. Na ukąszenia owadów czy trudno gojące się rany można zastosować okłady z naparu z melisy. Olejku z melisy stosuje się do masażu w stanach napięcia nerwowego.Melisa to nie tylko roślina lecznicza, ale również jedna z powszechnie stosowanych w kuchni przypraw. Jej świeże liście używane są do przyprawiania sosów, mies czy do marynowania potraw. Stosuje się ją zamiennie z cytryną, ponieważ posiada podobny aromat. Liście melisy można dodawać do sałatek, zup, kanapek, gulaszów, faszerowania wieprzowiny, cielęciny, drobiu w postaci świeżej lub suszonej. Świetnie nadaje się do potraw z dodatkiem jajek, warzyw, do galaretek, dżemów, octów ziołowych. Melisą można doprawić napoje mleczne oraz podkreślić smak deserów, np. lodów.Z melisy można sporządzić nalewkę na białym winie albo dodać do ponczu czy napoju. Melisę wykorzystuje się do produkcji likierów Chartreuse lub Benedictine. Ze względu na swój cytrynowy aromat i zieloną barwę melisa nadaje się do drinków.

Właściwości

Melisę stosuje się jako zioło w różnych schorzeniach. W celach leczniczych wykorzystuje się liście, które zawierają olejki lotne, kwasy organiczne oraz garbniki. Z właściwości melisy powinny skorzystać osoby nerwowe, ponieważ ma działanie uspokajające oraz rozluźniające. Zaleca się ją w stanach wyczerpania nerwowego i ogólnego pobudzenia. Jest niezastąpiona przy bólach głowy, menstruacyjnych czy zaburzeniach układu trawiennego: wzdęciach, wiatrach, rozstroju żołądka, zaburzeniach funkcjonowania dróg żółciowych, trzustki. Łagodzi nudności, pobudza apetyt, łagodzi kolkę, leczy czerwonkę i zapalenie okrężnicy. Działa rozkurczowo na żołądek i jelita oraz likwiduje palpitacje serca. Melisę poleca się miesiączkującym kobietom cierpiącym na PSM, ponieważ łagodzi jego objawy: depresję, niecierpliwość, bezsenność.Dzięki zawartości taniny i kwasu fenolowego, melisa ma działanie antyseptyczne, przeciwdziała zakażeniom wirusowym i bakteryjnym. Z tego względu jest składnikiem maści zwalczających wirusa opryszczki.Melisa zawiera liczne polifenole działające przeciwnowotworowo. Zaleca się jej stosowanie przy nadczynności tarczycy. Ostatnie badania wykazują również lecznicze działanie melisy w przypadku choroby Alzheimera, ponieważ stwierdzono, że zioło wspomaga proces zapamiętywania.Roślina ma właściwości redukujące nadmiar flegmy, dlatego wykorzystuje się ją w leczeniu astmy,  oskrzeli oraz męczącego kaszlu.